Featured Create an Ad

Makalu

Blogs » Tarihi da Al'adu » Illar rashin kunya ga al’umma

Illar rashin kunya ga al’umma

  • A tattaunawarmu na baya game da maudu'in kunya, in ba'a manta ba, mun yi dubi ga matsayin kunya a wajen Bahaushe a al'ada har izuwa ga yadda kunya ta koma a rayuwar yau. Kamar yadda ya gabata, kunya a al’adar Bahaushe ne,  musamman ga mace tamkar gishiri ne a miya, domin kuwa ta shafi kowane bangare na rayuwa. Ita ce ado ga mutane, ita ce farin wata mai haskaka al’umma, ita ke sanyawa a so mutum, kamar yadda rashin ta kan sanya a guje mutum. Duk abin da aka ce yana da muhimmanci babu shakka rashin yin sa wata illa ce babba ga mutum. Tun da dai har Musulunci ya nuna fa’idar kunya, lallai akwai wata hikimar yin hakan. Akwai illolin da rashin kunya kan haifar kamar haka:

    Lalacewar tarbiyya

    Rashin kunya a wurin mace illa ce babba domin ita kadai tana iya zame mata babbar matsala a rayuwa. Kunya ce ke sa mace ta tsaya matsayinta na mace tare da kyakkyawar tarbiyya. A da idan aka ga mace tana yawan mu’amala da maza, akan yi mata waka cewa

    Mai wasa da maza karya

    tun da na gan ta na rena ta

    Saboda lalacewar tarbiyya a yanzu, mata sun manta su mata ne, domin sun dauki cudanya da maza wayewa kuma duk wacce ba ta yi, wai ba ta waye ba. Idan dai har mace wacce ita ce mai bayar da tarbiyya, ta rasa kunya, to lallai al’amari ya lalace. Irin wannan mu’amala ta rashin tarbiyya kan sa su fada cikin aikata aikin assha’ wanda hakan kan kawo dimbin matsaloli ga al’umma, irin zinace-zinace da cututtukan da hakan kan haifar, uwa-uba da haihuwar ‘ya’ya ba tare da aure ba.

    Rashin biyayya

    Wata illa da rashin kunya kan haifar musamman ga mace, ita ce rashin biyayya. Idan mace tana da kunya, babu shakka tana yi wa duk wani wanda ya dace biyayya, musamman iyayenta da yayyanta da mijinta da kuma surukanta. Ana samun akasin haka ne idan kunya ta yi rauni a bangarenta, domin ba za ta ga darajar iyayenta ba, wani lokaci ma za ta iya fadi masu duk abin da ta ga dama, to, balle kuma yaya abokin dambe. Shi kuwa miji, ai tamkar ya auro wutar dafa shi ne, tunda kuwa ba ta ga darajar iyayenta ba, yaya za a yi ta ga ta surukanta? Ai abin da wuya, wai gurguwa da aure nesa.

    Bayyanar da tsiraici

    Sutura dai ita ce mutuncin mutum domin irin shigar da mutum ya yi, haka mutane ke daukarsa. Duk wanda ya yi shigar mutunci, a wajen jama’a shi mai mutunci ne, kamar yadda idan mutum ya yi shigar da ta sabawa hakan. A al’ada da dabi’a irin ta Bahaushe, mace na jin kunyar bayyanar da tsiraicinta ga duk wani wanda ba muharraminta ba, musamman yadda a wannan zamanin da ilimin addinin Musulunci ya yawaita (Rabi 2009:10).

    Rashin kunya kan jefa mace yin shiga mummuna wadda za ta jawo mata matsala tare da al’umma baki daya. ldan aka dubi yadda kunya ta yi karanci a wannan zamanin da kuma irin shigar da mata ke yi, za a san lallai ana cikin wani hali na tashin hankali. Irin wannan shiga ta tsiraici kan jawo wa mata fitinu iri-iri, misali, yadda ake yi wa wasu fyade da yadda wasu mazan za su samu damar jefa su tarkon shedan, wato aikata barna. Har ila yau, idan mace ba ta yi shigar kirki ba, to, tamkar tana tallata kanta ne, wanda mace mai kunya ba za ta yi hakan ba. Duk bayan wannan bala’in, ga kuma rashin bin dokar Allah, wanda shi ne ya umurce ta da rufe jikinta. Ai ko kasuwa mutum ya je sayen nama, babu yadda zai sayi wanda yake bude, kuma kuda na bin sa, alhali ga wanda yake a rufe. To, haka ma al’amarin yake dangane da mace mai suturta jikinta da kuma wadda ba ta yin hakan.

    Wani al’amarin da ya kamata a kira da cigaban mai shiga rijiya, shi ne yadda mace mai hali na kunya a waiman zamanin, wasu kan dauke ta a matsayin wadda ba ta waye ba. Duk da haka duk mai hankali da kuma zurfin tunani, ya san cewa “kunya marin ka ce”, kuma har abada mai ita na tare da cin nasara duniya da lahira.

    Ashe ke nan kunya na daga daraja da kimar mutum, tana kuma sa a kasance mai tarbiyya da biyayya da da’a da kuma kamala. Duk da haka, ya dace mutane musamman mata su nemi ilimi domin ta haka ne za su gane irin kunyar da ta dace da shari’a, don kada “wajen neman gira, a rasa ido”. Idan dai har mutane musamman mata za su yi hakan, su kuma masu karancin kunya, su wadatu da ita, babu shakka mutane musamman matan Hausawa za su kara zama abin koyi ga sauran wasu al’ummomi, domin ai dama Musulunci ya koyar da mu cewa “babu abin da kunya ke haifarwa sai alheri

    Za a iya duba: Wadanda kunya ta fi shafa a cikin al’umma

No Stickers to Show

X

Da Dumi-Dumin Su

  • Maza da mata jinsi ne guda biyu mabanbanta da ke da bambancin halaye. Maza da mata suna da yanayi daban-daban, amma da fatan wannan makalar za ta taimaka wajen fayyace abubuwa da samar da kyakkyawar fahimta game da irin wadannan bambance-bambancen.  Ya kamata maza da mata su yaba wa wadannan ba...
  • Ciwon sanyin mata wata babbar matsala ce da ke addabar mata. Akasarin mata na fama da wannan cutar, daga kauye zuwa birni, matan aure da yan mata. Kafin nayi wannan rubutun sai dana tattauna da mata da yawa akan wace cuta ce tafi damun mata a yanzu? Amsar dana samu kuma ita ce 'ciwon sanyi'. Mene n...
  • Mece ce cutar sikila (sickle cell disease)? Jini wanda ake gani a zahiri idan mutum ya ji ciwo ko kuma ya yanke jikinsa yana dauke da abubuwa iri daban – daban, kamar su plasma, Red Blood Cells (RBC), White Blood Cells (WBCs), Platelets da sauransu. Cutar sickler ko amosanin jini tana faruwa ...
  • Brain tumor wani tudun tsiro ne na abnormal cells (wato wasu kwayin halitta) da ke samuwa a kwakwalwan dan adam.  Akwai kala daba-daban na wannan brain tumor din. Wasunsu basa kaiwa ga kansa (benign) sanna wasunsu kuma sukan kai ga zama kansa (malignant). Brain tumor kan fara ne daga kwakwalwa ...
  • Matashiya Zazzaɓin Typhoid (taifod) cuta ce mai saurin yaɗuwa a jiki wacce wata bacteria ce mai suna Salmonella enterica serotype typhi ke haifarwa. Zazzaɓin taifod yana da alamomi wadanda suka shafi cutar kuma suke nunawa. Manya-manyan alamominta sun haɗa da zazzaɓi, da ciwon gaɓoɓin jiki, da yaw...
  • Yawancin alaƙar soyayya tana farawa, sannan ta haɓɓaka, har ta yi yadon da ba a san dalili ba.  Fadawa cikin soyayya abu ne mai sauki, amma alaƙar na iya zama abu mai matukar wahala duk da irin ababen da mu ke kallo a su Bollywood da Hollywood sai wasu ke ganin kamar babu wani kalubale a tatta...
View All