Featured Create an Ad

Makalu

Blogs » Tarihi da Al'adu » Tasirin camfe-camfen Hausawa cikin tarbiyyarsu (Na daya)

Tasirin camfe-camfen Hausawa cikin tarbiyyarsu (Na daya)

  • Gabatarwa

    Duk da kasancewar camfi mummunar al’ada ce amma suna tattare da wasu hikimomi da za a iya ?aruwa da su, ko da yake ba za su halatta amincewa da camfi ba. Idan aka dubi camfe-camfen Hausawa za a iya kutsa kai a lalu?o wasu isharori da suka yi na kyautata rayuwa da suka danganci tarbiya, da koyar ?a ?abi’u, da bun?asa tunani, da fa?akarwa, da tunatarwa, da tsoratarwa, da nuni kan dogaro da kai. Sannan kuma camfi kan hana mutane aikata abubuwan ?i da neman a guje musu. Wato ke nan a wata fuskar camfi dai wani ?uduri ne na tarbiya, da horo, da hani, da kuma bun?asa tunani, da fa?akarwa. Cikin wannan makala zan yi dubi ga kadan daga cikin ire-iren tasirin da camfi ya yi cikin tarbiyar Hausawa. Dubi rushe tarbiya ta duniyar yanar gizo

    Ma’anar Camfi

    Akwai ?irdado da yawa dangane da ma’anar wannan kalma ta “camfi”, wannan ma shi ne ya sanya, na ?ora hannuna kan wa?annan ra’ayoyi na masana.

    Bunza (2006:58). Cewa ya yi "Camfi wata da?a??iyar al’ada ce da Hausawa suka tarar tun kaka da kakanni. Kuma masana da manazarta Hausa sukan yi wa camfi kallo ta fuskoki biyu, wasu na kallon camfi, al’ada ce kawai kamar irin kowace al’ada; a ganin wasu kuwa, abin ya wuce haka, ya kai matsayin addini daga cikin addinin gargajiyar Bahaushe”.

    El-shamy (1976) ya ce “Camfi yarda ne ko amincewa, ko yin imani da wani abu a matsayin an gaskata shi tare da abubuwan da ya ?unsa”.

    Scott (1976) shi kuma cewa ya yi “Camfi shi ne, yarda ko amincewa da wani abu, ko aiwatar da wani abu, da aka gada, kaka da kakanni cikin duhun jahilci, saboda tsoro, ko nuna fargaba da abin da ba a amince da shi ba”.

    ?angambo (1984:38) ya ce “camfi shi ne mutum ya ?auka cewa, in ya yi wani abu, ko ya ce wani abu, ko ya ji wani abu, to ya gaskanta wani abu zai faru, sakamakon haka”.

    Ma’anar Tarbiyya

    Yahya da wasu (1992:68). Tarbiyya wata hanya ce ta kyautata rayuwar ?an-Adam da shiryar da shi ya zuwa ga halaye da ?abi’u masu kyau, masu nagarta. Idan ?an-Adam zai tashi da kima da mutunci da ?warjini da ganin kimar abokan zamansa, sannan zai dinga bai wa kowa hakkinsa daidai yadda ya kamata gwargwadon iyawa da hali, to za'a iya cewa yana da tarbiyya. Tarbiyya ta ha?a renon jikin mutum da ransa da abubuwa kyawawa masu sa kamala. Dubi illar kai yara aikatau don neman kudi

    Kamusun Hausa (2006:428) ya anbaci tarbiyya da cewa reno ne da ake yi wa yara domin tashi da halaye nagari su kuma kyamace munanan ?abi’u.

    Funtuwa (1983:63) ya bayyana tarbiyya da cewa “Horo ne da iyaye ko manya nagaba ke yi wa yara don su tashi da halayen kirki. Duk yaron da ya tashi babu tarbiya, rayuwarsa na iya zama mai rauni ce, kuma ana koyon tarbiyya ne ta hanyoyi kamar fa?a da kwa?a da hani da umarni da kwa?aitarwa da duka sannan da sanya yara a makaranta don samun ilimi da halaye nagari”.

    Misalan camfi masu nuna tarbiyya

    Misalan da za su zo kadan ne daga cikin tasirin da camfi ya yi a tarbiyar Bahaushe.

    Camfi masu Hani/garga?i

    1. Idan aka doki maciji da karan rama, za a ga kafafunsa, amma za a mutu.
    2. Idan yaro na cin ?wai zai yi sata.
    3. Cin kan kifi na sa dushewar basira.
    3. Idan mace mai ciki ta tsallake rafi to za ta yi ?ari.
    4. ?etarar wando na sa mata yawan mafarki
    5. Kallon majigi ga mai ciki, kan sa a haifi yaro mahaukaci.
    6. Yin shara da dare na kawo tsiya (talauci)
    7. Idan mace mai ciki ta ?ebi ruwa a rafi da daddare aljanu za su musanya ?anta da nasu. Da sauransu.

    Idan aka dubi wa?annan misalan za a ga cewa camfin ya nuna tarbiya ga mata ko mutane inda yake hani ga barin wasu abubuwa da sauransu.

    A makala ta gaba za mu kawo misalan tasirin camfi cikin rigafi da kiwon lafiya, da nuni ga addini da sauransu. Sannan mai karatu na iya duba yadda wakokin yara ke gina tunanin rayuwar al'ummar Hausawa

No Stickers to Show

X

Da Dumi-Dumin Su

  • Hadin special salad nawa na musamman ne! Ga sauki ga dadi, uwargida sai kin gwada za ki bani labari! Wannan ma yana daya daga cikin recipes da muka koyar a Ramadan a shirin girke-girkenmu wadda aka gabatar a zauren Free Ramadhan Classes with Umyuman. Shin ko kin tuna gashin tsokar kaza da muka koya...
  • Red velvet cake, cake ne da mutane da dama suke so kuma kuma suke son ci. Saboda haka, akwai hanyoyi daban-daban na yin red velvet cake, ga yadda na ke nawa cake din na kawo muku. Wannan yana daya daga cikin recipes da muka koyar lokacin Ramadan anan Bakandimya. Domin ganin duk jerin recipes din da...
  • Bismillahi rahmanir Rahim Godiya ta tabbata ga Allah Ubangijin talikai. Tsira da amincin Allah su tabbata ga Annabi Muhammad, da alayensa da sahabbansa baki daya. Lalle haduwar Idi da Jumma’a wani abu ne da ya saba faruwa lokaci zuwa lokaci. Hakan ya taba faruwa a zamanin Manzon Allah (S.A.W...
  • Lemun zaki ko orange juice lemu ne mai dadi da kuma tarin amfani a jiki. Ga yadda na ke lemun zaki na a gida. Da farko wannan recipe mun koyar da shi ne a shirinmu na Ramadan cikin zauren Free Ramadhan Classes with Umyuman. Shin yaya ki ke yin lemon zakinki? Ga yadda na ke nawa, ki gwada wannan!&nbs...
  • Bismillahi rahmanir Rahim Dukkan yabo da godiya sun tabbata ga Allah Mai girma da daukaka. Salati da sallama su kara tabbata ga Manzon Allah, da iyalansa da Sahabansa. Mece ce layya? Layya ita ce: Abinda ake yankawa na dabbobin ni'ima (rakumi da shanu da rago da akuya) ranar idin babbar sallah, d...
  • Wannan shinkafa da vegetable sauce recipe ne mai sauki sosai wajen sarrafawa amma sai dadi a baki. Ku gwada ku bamu labari. Miyar kuma ta zallar kayan lambu ce sai dan hanta! Wannan recipe na daga cikin recipes da muka koyar a lokacin Ramadan na 2020 cikin zauren Free Ramadhan Classes with Umyuman....
View All