Makami mai linzami, wanda ake kira missile a turance, wani nau’in makami ne na zamani da ake harbawa daga wani wuri zuwa wani wuri mai nisa domin kai hari bisa wata manufa ta soja ko ta tsaro. Abin da ya bambanta makami mai linzami da sauran makamai shi ne yana tafiya da kansa bayan an harba shi, ba kamar harsashi ko bam na da, da ake jefa su su faɗi ba. Wannan makami yana amfani da injin motsawa da kuma tsarin jagoranci domin ya bi hanya madaidaiciya zuwa inda aka nufa, koda kuwa wannan wuri yana da nisa sosai ko yana motsi.
Makami mai linzami yana iya ɗaukar abubuwan fashewa iri daban-daban, kama daga bam har zuwa manyan makamai masu ƙarfi kamar na nukiliya, gwargwadon irin aikin da aka tsara masa. A aikace, ana ƙera makami mai linzami ne domin ya iya kauce wa kariyar abokan gaba, ya gano inda aka nufa da shi, sannan ya bugi wurin daidai yadda zai yi tasiri. Wannan ne ya sa ake ɗaukar shi a matsayin ɗaya daga cikin manyan makaman zamani da suka sauya yanayin yaƙe-yaƙe, domin yana ba ƙasa damar kai hari daga nesa ba tare da kusantar maƙiyi ba.
Haka kuma, makami mai linzami yana aiki ne da haɗin gwiwar manyan sassa kamar injin da ke ba shi ƙarfin tashi, tsarin sarrafa hanya wanda ke tabbatar da cewa bai ɓace ba, da kuma na’urar gano manufa wadda ke taimaka masa ya bugi wurin da aka nufa kai tsaye. Saboda wannan haɗakar fasahohi masu rikitarwa, ƙirƙira da sarrafa makami mai linzami na buƙatar ilimin kimiyya da fasaha mai zurfi, musamman a fannoni kamar injiniyanci, lissafi, da ilimin sararin samaniya.
Asalin fasahar makami mai linzami
Asalin fasahar makami mai linzami ta samo tushe ne tun daga tsoffin rokoki da mutane suka fara ƙirƙira ƙarnoni da dama da suka gabata. An fara amfani da irin waɗannan rokoki ne a matsayin kayan yaƙi a wasu sassan duniya, musamman a Asiya, inda aka yi amfani da su domin tsoratar da abokan gaba da kuma jefa abubuwan fashewa daga nesa. Duk da cewa waɗannan tsoffin rokoki ba su da tsarin jagoranci (guided system) ko daidaito, sun zama tushen da ya haifar da bincike da ƙirƙira a fannin makaman da ke tashi da kansu.
A hankali masana kimiyya suka fara fahimtar yadda motsin roka ke aiki, musamman dangane da ƙa’idojin motsi da ƙarfin turawa daga gas mai fita daga injin roka. Wannan fahimta ta haifar da sabbin gwaje-gwaje da suka kai ga samar da rokoki masu ƙarfi da za su iya kai abubuwa nesa sosai, wanda daga baya ya zama tubalin fasahar makami mai linzami na zamani.
Cigaban fasaha a lokacin yYaƙin Duniya na II
Babban cigaba a fasahar makami mai linzami ya faru ne a lokacin Yaƙin Duniya na Biyu, lokacin da ƙasashe masu yaƙi suka fara neman hanyoyin kai hari daga nesa cikin sauri da ƙarfin gaske. A wannan lokaci ne aka zuba jari mai yawa a binciken kimiyya da ƙera makamai masu linzami, domin samun rinjaye a kan abokan gaba. Fasahar roka ta samu cigaba sosai, musamman a Turai, inda aka haɗa ilimin injiniya, lissafi, da kimiyyar makamashi domin ƙirƙirar makamai masu iya kai hari daga nesa mai nisa.
Rokar V-2 da Jamus ta ƙera
Daya daga cikin muhimman nasarorin wannan lokaci akwai ƙirƙirar rokar V-2 da Jamus ta yi. Wannan roka ita ce ta farko a duniya da ta iya tashi zuwa sararin sama sannan ta faɗo kan wurin da aka manufa a nesa sosai da kuma saurin gaske. Rokar V-2 ta nuna cewa ana iya kai hari daga nesa ba tare da amfani da jirgin sama ba, kuma ta zama ginshiƙin fasahar makamai masu linzami da aka haɓaka daga baya.
Masana da suka yi aiki a kan wannan roka sun taka muhimmiyar rawa a ci gaban fasahar sararin samaniya da makamai bayan yaƙin, domin ilimin da aka samu daga wannan shiri ya zama tushen sabbin makamai da rokoki na binciken sararin samaniya.
Cigaban missiles a lokacin Yaƙin Cacar Baki
Bayan Yaƙin Duniya na Biyu, gasa ta siyasa da ta soja tsakanin Amurka da Tarayyar Soviet ta haifar da sabon babi a tarihin makami mai linzami. Wannan lokaci, wanda ake kira Yaƙin Cacar Baki, ya kasance lokacin da kowanne ɓangare ke ƙoƙarin nuna ƙarfi ta hanyar mallakar makamai masu linzami mafi girma da nisa, musamman waɗanda za su iya ɗaukar makaman nukiliya.
An ƙera manyan makamai masu linzami masu iya ketare nahiyoyi, waɗanda ake iya harbawa daga wata ƙasa su kai hari a wata ƙasa mai nisa sosai cikin ɗan lokaci kaɗan. Wannan cigaba ya sauya tsarin tsaron duniya, domin ya sanya yiwuwar yaƙin duniya ya zama barazana mai girma. Haka kuma, binciken da aka yi a wannan lokaci ya taimaka wajen bunƙasa fasahar sararin samaniya, domin irin waɗannan rokoki ne suka zama tushen ƙaddamar da tauraron ɗan Adam da kuma jiragen binciken sararin samaniya.
Sharuɗɗan Editoci
Duk maƙalun da ku ka karanta a wannan taska ta Bakandamiya, marubuta da editocinmu ne suka rubuta tare da sa idon kwamitin ba da shawara na ƙwararru. Kuma kowace maƙala da aka buga ta bi muhimman matakai na tantancewa don ganin cewa bayanan dake cikinta sun inganta.
Idan kuma an ga wani kuskure a cikin kowace maƙalarmu, a sanar da mu. Za mu yi bincike sannan mu gyara gwargwadon fahimtarmu.