Karin jini
Ƙarin jini wata hanya ce ta magani da ake amfani da ita wajen shigar da jini ko wasu muhimman sassan jini daga mai bayarwa zuwa jikin wani mutum da ke buƙatar su saboda rashin isasshen jini, zubar jini mai yawa, wasu cututtuka ko matsalolin da suka shafi ƙwayoyin jini. A fannin likitanci, ana kiran wannan hanya da suna blood transfusion.
Jini dai wani ruwa ne mai matuƙar muhimmanci a jikin ɗan Adam. Yana zagayawa ta cikin jijiyoyi domin kai iskar oxygen da sinadarai zuwa gaɓoɓi da tantanin jiki, ɗaukar wasu gurɓatattun abubuwan jiki zuwa wuraren da za a fitar da su, yaƙi da ƙwayoyin cuta, da kuma taimakawa wajen dakatar da zubar jini idan rauni ya faru. Saboda haka, rasa jini mai yawa ko samun matsala a wasu muhimman sassan jini na iya jefa rayuwar mutum cikin haɗari.
A lokacin ƙarin jini, ba lallai ne a ba majiyyaci cikakken jinin mai bayarwa ba. A lokuta da dama, ana ba shi wani sashe na jinin da jikinsa yake buƙata kawai. Misali, ana iya ba shi ƙwayoyin jinin jajaye domin taimakawa wajen kai iskar oxygen zuwa sassan jiki, ƙwayoyin jinin da ke taimakawa wajen daskarewa domin rage zubar jini, ko ruwan jini mai ɗauke da sinadarai da ke taimakawa wajen daskarewar jini.
Ana samun jinin da ake amfani da shi daga masu bayar da jini bisa yardar rai, sannan a yi masa gwaje-gwaje domin tabbatar da cewa ya dace da amfani da shi. Ana kuma bincika nau’in jinin mai bayarwa da na mai karɓa domin rage yiwuwar samun martanin da zai cutar da majiyyaci. Bugu da ƙari, ana gwada jinin da aka bayar domin gano wasu ƙwayoyin cuta da za su iya yaɗuwa ta hanyar jini.
Ƙarin jini yana daga cikin muhimman hanyoyin magani a asibitoci. Ana amfani da shi wajen taimaka wa mutanen da suka yi hatsari, mata masu zubar jini yayin ciki ko haihuwa, waɗanda aka yi tiyata babba, da kuma majiyyatan da wasu cututtuka suka rage musu ƙwayoyin jini jajaye ko wasu sassan jini.
Tarihin ƙarin jini
Ƙarin jini yana da dogon tarihi a fannin likitanci. Tun ƙarnoni da dama da suka wuce, mutane sun fahimci cewa jini yana da muhimmanci ga rayuwa, amma ba su da cikakkiyar masaniya game da yadda yake aiki ko yadda za a iya mayar da jinin da mutum ya rasa. A ƙarni na goma sha bakwai, masana kimiyya sun fara ƙara fahimtar yadda jini yake zagayawa a jikin ɗan Adam. A shekarar 1628, likita William Harvey ya bayyana yadda jini yake gudana a cikin tsarin jijiyoyin jiki. Wannan bincike ya taimaka wajen inganta fahimtar aikin zuciya da jijiyoyin jini.
A tsakiyar ƙarni na goma sha bakwai, an gudanar da wasu daga cikin gwaje-gwajen farko na ƙarin jini tsakanin dabbobi, sannan aka yi ƙoƙarin shigar da jini daga dabba zuwa mutum. Sai dai rashin cikakkiyar masaniya game da nau’in jini, kamuwa da cututtuka da martanin jiki ya sa wasu daga cikin waɗannan gwaje-gwajen suka haifar da mummunan sakamako. A wasu wurare, hakan ya sa aka dakatar ko aka takaita irin waɗannan ayyuka.
Wani babban cigaba ya samu a farkon ƙarni na goma sha tara, lokacin da likitan haihuwa James Blundell ya gudanar da ƙarin jini daga mutum zuwa mutum domin taimaka wa wata mata da ta zubar da jini bayan haihuwa. Ayyukansa sun taimaka wajen nuna cewa jinin mutum na iya taimaka wa wani mutum idan aka gudanar da aikin cikin yanayin da ya dace, kodayake hanyoyin da ake amfani da su a lokacin ba su kai na zamani ba.
Babban sauyi ya faru a shekarar 1901, lokacin da likitan ƙasar Austria Karl Landsteiner ya gano manyan rukunin jinin ABO. Wannan bincike ya bayyana cewa ba kowane jinin mutum ne zai dace da na wani mutum ba. Idan aka haɗa jinin da bai dace ba, jikin mai karɓa na iya nuna martani mai tsanani. Daga baya, gano tsarin Rh ya ƙara taimakawa wajen inganta dacewar jini.