Skip to content

Kimiyya

Selenium

Selenium sinadari ne mai muhimmanci sosai a  fannin ilimin kimiyya, masana’antu, da lafiyar ɗan Adam. Alamarsa ita ce Se, kuma… 

Volvox

Volvox wata ƙaramar halitta ce mai rai daga cikin algae, wadda ke rayuwa a cikin ruwa mai tsafta, musamman a… 

Kirfa

Kirfa na ɗaya daga cikin tsoffin kayan ƙamshi da ɗanɗano da ɗan Adam ya fi sani kuma ya daɗe yana… 

Kerkeci

Kerkeci dabba ce mai tsarin shayarwa wadda take daga cikin dabbobin jeji masu matuƙar muhimmanci a tsarin halittu. Ita ce… 

Bromine

Bromine wani sinadari ne mai guba, mai launin ruwan dorawa ko jaja-jaja, wanda ke kasancewa a matsayin ruwa a yanayin… 

Hormones

Hormones su ne sinadarai na musamman da jikin ɗan Adam ke samarwa domin isar da saƙonni daga wasu sassan jiki… 

Insulin

Insulin hormone ne na sinadarin furotin (protein hormone) da pancreas (Hanji na ciki) ke samarwa. Babban aikinsa shi ne rage… 

Germanium

Germanium sinadari ne mai lambar atomic 32 da kuma alamar Ge, sannan yana cikin rukunin metalloids. Yana da siffofin sinadarai… 

Shuwaka

Shuwaka, shuka ce da ta yi fice a cikin abinci da maganin gargajiya. A kimiyyance ana kiran ta da vernonia… 

Arsenic

Arsenic sinadari ne da ke da lambar atom 33 kuma alamar kimiyyarsa ita ce As. Yana daga cikin rukunin sinadaran… 

Algae

Algae wani rukuni ne mai faɗi na ƙwayoyin halitta waɗanda ke gudanar da tsarin photosynthesis, wato suna amfani da hasken… 

Protozoa

Protozoa wasu ƙananan halittu ne masu ƙwayar halitta ɗaya da ake kira da unicellular, waɗanda ke rayuwa a cikin ruwa… 

Tsoka

Tsoka wani muhimmin ɓangare ne na tsarin jikin ɗan Adam da wasu halittu wanda yake da alhakin motsi, tsayuwa, numfashi,… 

DNA

DNA (Deoxyribonucleic Acid) wasu sinadaran ƙwayoyin halitta ne masu ɗauke da cikakken bayanan da ke tsara yadda jikin ɗan Adam… 

Tunani

Tunani wani muhimmin aiki ne na ƙwaƙwalwa da zuciya, wanda ɗan Adam ke amfani da shi wajen nazari, fahimta, hangen… 

Zirconium

Zirconium sinadari ne na ƙarfe mai alamar Zr da lambar atomic 40 a jadawalin sinadarai. Yana daga cikin rukunin transition… 

Gallium

Gallium wani sinadarin ƙarfe ne mai alamar Ga da lambar atomic 31 a jadawalin sinadarai. Yana daga cikin rukunin post-transition… 

Taba-taba

Taba-taba, ko kuma tattaba a hausance, wadda masana kimiyya ke kira Vernonia ambigua, tsiro ce daga dangin Asteraceae. Da ingilishi… 

Tana

Tana, ko kuma worm a Turance, wata ƙaramar halitta ce mai laushi, mara ƙashi, wadda ake ɗauka a matsayin nau’in… 

Dawisu

Ɗawisu tsuntsu ne da ya shahara saboda kyawawan siffofinsa da kuma irin sautin kukansa mai ɗaukar hankali. Ana iya samun… 

Kaska

Kaska ƙananan ƙwari ne masu shan jini daga jikin dabbobi da mutane. Suna cikin rukunin Arachnida, wato rukuni ɗaya da… 

Zobo

Zoɓo, wanda ake kira da (Hibiscus sabdariffa) a harshen kimiyya, wata shuka ce daga cikin shukoki dangin Malvaceae wadda aka… 

Kunkuru

Kunkuru wata dabba ce daga cikin rukunin dabbobin da ake kira reptiles, wato dabbobin da ke da sanyi a jiki,… 

Nickel

Nickel wani sinadari ne na ƙarfe wanda yake cikin rukunin transition metals a jadawalin sinadarai. Yana da alamar Ni da… 

Amplifier

Amplifier wata na’urar ce mai aiki da lantarki wacce take ƙara ƙarfin siginal, wato tana karɓar siginal mai rauni sai… 

Zaizayar kasa

Zaizayar kasa wata alama ce da ke nuna motsawar ƙasa daga wurinta na asali zuwa wani wuri daban. Saboda tasirin… 

Titanium

Titanium wani sinadarin ƙarfe ne mai alamar Ti da lambar atomic 22 a cikin jadawalin sinadarai. Yana cikin rukunin transition… 

Drone

Drone, wanda ake bayyanawa a matsayin jirgin sama marar matuƙi, na daga cikin manyan ƙirƙire-ƙirƙiren fasaha da suka kawo sauyi… 

Giginya

Giginya ɗaya ce daga cikin manyan bishiyoyi wacce a kimiyyance ake kira Cissus populnea, itaciya ce mai tsayi da ke… 

Taura

Taura wata itaciya ce da ke da muhimmanci mai girma a fannonin al’adu, magungunan gargajiya, kiwon lafiya, da kuma tattalin… 

Sulfur

Sulfur (wanda ake rubutawa da S) wani muhimmin sinadari ne mai lamba ta atomic 16 a cikin jadawalin sinadarai. Yana… 

Dinya

Ɗinya itaciya ce wadda ta samo asali daga nahiyar Afirka, musamman a yankunan da ake samun ruwan sama. Sunanta na… 

Aku

Aku (Parrots) na cikin tsuntsaye dangin Psittaciformes. Waɗannan tsuntsaye sun shahara da wayo, ban dariya da kuma basira. Haka nan… 

Beryllium

Beryllium sinadari ne na ƙarfe mai lamba 4 a jadawalin sinadarai, mai alamar Be. Shi ne ƙaramin ƙarfe daga cikin… 

Kadanya

Itaciyar kaɗan ya wacce a kimiyyance ake kira da (Vitellaria paradoxa ko kuma Butyrospermum paradoxa) tana daga cikin itatuwa dangin Sapotaceae. Yawanci… 

Lithium

Lithium wani sinadarin sinadarai ne daga rukunin alkaline (alkali metals) a cikin jadawalin sinadarai (Periodic Table). Yana ɗauke da lambar… 

Agriculture

Agriculture, a hausance za a iya fassara shi da “Kimiyyar Noma”, fannin ilimi ne da ke mayar da hankali kan… 

Aduwa

Aduwa na ɗaya daga cikin itatuwan da suka shahara a tsakanin al’ummomin Hausawa da sauran ƙabilu a Afirka. Ana amfani… 

Dakin gwaji

Ɗakin gwaji ko ɗakin gwaje-gwaje, wanda ake kira “laboratory” a Turance, wuri ne da ake gudanar da bincike, gwaje-gwaje, da… 

Colbat

Cobalt wani sinadari ne a rukunin transition metals a jadawalin sinadarai, mai lamba ta atom 27 da kuma yana da… 

Zogale

Zogale shuka ce mai daraja, wadda take da matuƙar amfani ga lafiyar ɗan Adam. A Arewacin Najeriya, ganyen zogale ya… 

Gara

Gara na daga cikin nau’in ƙwari waɗanda suke rayuwa da mutane. Tana daga cikin ƙwari mafi naci da kuma ɓarna… 

Vanadium

Vanadium sinadari ne da ke rukunin ƙarafa masu canjawa, yana da alama ko tambarin V, tare da lambar atomic 23… 

Chromium

Chromium wani sinadarin ƙarfe ne mai canjawa (transition metal) mai alamar sinadari ta Cr da lambar atomic 24 a bisa… 

Europium

Sinadarin Europium sinadari ne daga cikin sinadaran da ke da matuƙar muhimmanci a masana’antun zamani, musamman a fannoni da suka… 

Ilimin sinadarai

Ilimin sinadarai, wato chemistry a Turance, wani reshe ne na ilimin kimiyya da ke nazarin halittun sinadarai (chemical substances), tsarinsu… 

Bushiya

Bushiya wacce da harshen Turanci ake kira da (hedgehog), dabba ce ƙarama mai gashi mai kaifi mai kama da ƙayoyi,… 

Kare

Kare dabba ce da ta shahara a duniya baki ɗaya, musamman ma a matsayin abokin zama kuma mai hidimar samar… 

Zomo

Zomo na ɗaya daga cikin dabbobi masu ƙanƙanta, saurin motsi da ankara, yana daga cikin dabbobi dangin Leporidae a cikin… 

Jijiya

Tsarin jijiyoyi wani haɗaɗɗen tsari  ne na matattarar jijiyoyi da ƙwayoyin halitta masu ɗaukar saƙo zuwa ƙwaƙwalwa da kuma ɗaukowa… 

Gurjiya

Gurjiya wacce a Turance ake kira da Bambara Groundnuts, a kimiyyance kuma ake mata lakabi da (Verdea (L.). Kodayake wani… 

Mikiya

Mikiya ɗaya ce cikin manyan tsuntsaye masu farauta wadda ke cikin dangin Accipitridae kuma ta kasu kashi daban-daban, waɗanda ba… 

Hankaka

Pied Crow sunan tsuntsun hankaka ke nan da Turanci. Kalmar pied tana nufin launuka biyu ko fiye, ke nan hakan… 

Magarya

Magarya  bishiya ce da ake samu a wurare da dama a nahiyar Afirka, musamman a yankunan da ke da zafi… 

Tsawa

Tsawa ɗaya ce daga cikin muhimman al’amuran yanayi waɗanda ke haifar da ruwan sama mai ƙarfi da iska mai ƙarfi da… 

Auduga

Auduga ɗaya ce cikin albarkatun gona masu wadatar fiber, wanda hakan ke nuna cewa ta ƙunshi nau’i daban-daban, masu tsayi… 

Kwakwa

Kwakwa guda ce cikin muhimman amfanin gona da ke daidaita sosai da wurare masu zafi, wacce ta tabbatar da ƙashin bayan tattalin… 

Argon

Argon na ɗaya daga cikin sinadarai da ke wanzuwa a sigar iskar gas, kuma muhimmi ne cikin sinadarai masu daraja.… 

Aluminium

Aluminum abu ne da ke kewaye da mu, kama daga abubuwan amfanin yau da kullun kamar gwangwanaye masu laushi na… 

Neon

Sinadarin neon, yana da alama Ne, sinadarin iskar gas ce mai kyau da ke da launi marar wari a ƙarƙashin… 

Kabeji

Kabeji yana ɗaya daga cikin waɗansu nau’ikan abincin kayan lambu da ba sosai ake nazari a kansu ba. Ainihin kabeji… 

Taswira

Taswira kalma ce tilo, jam’inta shi ne taswirori. Taswira alamomi ne da ke wakiltar abubuwa a wani wuri ko bigire, galibi… 

Zinare

Zinare wani muhimmin sinadari ne daga sinadaran ƙasa. Yana daga cikin ƙarafa masu matuƙar daraja wanda ake amfani da shi… 

Tafarnuwa

Tafarnuwa ɗaya ce daga cikin tsoffin tsirrai da ake shukawa, kuma daga cikin sinadaran da ake amfani da su dangin Liliaceae,… 

Silicon

Silicon wani sinadari ne na metalloid (mai kama da sinadarin ƙarfe amma ba ƙarfen ba ne) mai lambar sinadarai ta… 

Bakan gizo

Bakan gizo ko rainbow a Turance, wani abu ne mai launuka da ake iya hangowa a sararin samaniya, musamman lokacin… 

Iodine

Iodine wani sinadarin mineral ne mai mahimmanci wanda jiki ba ya iya samarwa don haka dole ne a samo shi… 

Gyada

Gyada tushen abinci ce da ake amfani da ita a duniya. Ana iya amfani da ita don yin man gyada… 

Tururuwa

Tururuwa ƙwari ne na gama-gari, amma suna da wasu siffofi na musamman ciki har da ƙwarewarsu ta fuskar sadarwa ta… 

Kada

Kada na ɗaya daga cikin sanannun dabbobi masu ban tsoro a duniya kuma ana kallon su a matsayin mafarautan mutane… 

Goro

Goro ɗan itaciya ne mai dogon tarihi da tasiri. Muhimmancinsa a rayuwar al’ummu daban-daban a faɗin duniya musamman ma Afirka, ya… 

Gero

Gero shi ne hatsi mafi daɗewa da mutum ya fara sani a duniya sannan kuma na farko a abincin gida,… 

Tsamiya

Tsamiya itaciya ce mai tsawo da ake samu a yankunan da suke da zafi sosai, musamman a Afirka da Asiya.… 

Rakumi

Rakumi yana ɗaya daga cikin manyan dabbobi marasa ƙaho wanda aka fi samun shi a cikin sahara mai zafi ta… 

Dan tayi

Ɗan tayi kalma ce da ake amfani da ita don bayyana mataki ko zango daga cikin rukunan matakan da rayuwar… 

Kanwa

Kanwa wani farin sinadari mai ɗan kauri da ake samu daga tafkunan ruwa masu ɗanɗanon gishiri ko kuma daga wasu… 

Majina

Majina wata aba ce ta al’ada, mai santsi, yanayin ruwa-ruwa wadda yawancin tantanin da ke cikin jiki ke samarwa. Tana… 

Yalo

Yalo nau’i ne na kayan lambu, wanda ake kira da ‘eggplants’ a Turance ko kuma “Solanum aethiopicum,” a kimiyyance. Ana… 

Kanumfari

KAanunfari yana daga cikin tsirran da ake amfani da su wajen magungunan gargajiya da kuma amfani a abinci. Haka kuma… 

Helium

Masana kimiyya sun ɗan fahimci cewa mafi yawan abubuwan da ke cikin sararin samaniya su ne iskar gas masu sauƙi… 

Rama

Ganyen rama guda ne cikin ganyayyaki sanannu a mafi yawan sassan Najeriya, musamman a jihohin Kudu-maso-Yamma, ganye ne mai yawaitar… 

Kubewa

Kuɓewa shuka ce mai ban sha’awa da ke da cikin shukoki dangin hibiscus da auduga. Kuɓewa ta samo asali ne… 

Jimina

Jimina wata nau’in babban tsuntsu ne da ake samu asali a Afirka. Ita ce nau’in tsuntsu mafi girma a duniya,… 

You cannot copy content of this page

×