Ranar Arafah, rana ce mai matuƙar daraja da muhimmanci a addinin Musulunci, wadda ake gudanarwa a ranar tara ga watan Zul Hijjah, wato wata na ƙarshe a kalandar Musulunci. Wannan rana tana da matsayi na musamman saboda ita ce rana mafi muhimmanci cikin aikin Hajji, kuma a cikinta ne alhazai suke taruwa a filin Arafah domin gudanar da ibada, addu’o’i, da neman gafarar Allah. A fahimtar Musulunci, babu wani aiki na Hajji da ya cika ba tare da tsayuwa a Arafah ba, domin Annabi Muhammad (SAW) ya bayyana cewa: “Hajji shi ne Arafah,” ma’ana tsayuwa a wannan wuri shi ne ginshiƙin Hajji mafi girma.
Ranar Arafah tana da matsayi mai girma a zukatan musulmi a duniya baki ɗaya, ba kawai ga masu aikin Hajji ba har ma da waɗanda suke gidajensu a sassa daban-daban na duniya. Wannan rana tana ɗauke da albarka, rahama, da damar samun gafarar zunubai. Musulmi sukan yi amfani da ita wajen ƙara kusanci ga Allah ta hanyar azumi, addu’a, karatun Alƙur’ani, zikiri, da sauran ibadu. An rawaito cewa azumin ranar Arafah yana kankare zunuban shekara guda da ta gabata da kuma shekara guda mai zuwa ga wanda ya yi shi da imani da neman lada daga Allah.
Ana gudanar da Ranar Arafah ne rana guda kafin Babbar Sallah, wadda ake kira Eid al-Adha. Wannan ya sanya ranar tana da alaƙa kai tsaye da manyan ibadu guda biyu mafi muhimmanci a Musulunci, wato Hajji da Layya. A ranar ne alhazai suke fita daga Mina zuwa filin Arafah domin tsayuwa daga fitowar rana har zuwa faduwarta, suna yawaita addu’a da tuba. Bayan kammala wannan ibada ne suke wucewa zuwa Muzdalifah domin ci gaba da sauran ayyukan Hajji.
Alaƙar Ranar Arafah da Babbar Sallah tana da ƙarfi sosai, domin ranar Arafah ita ce ke share fagen gudanar da sallar Idi da ibadar layya. Musulmi a ko’ina cikin duniya sukan shiga yanayin ibada tun daga wannan rana. A zahiri, ranakun goma na farko na Zul Hijjah ana ɗaukar su daga cikin ranaku mafi alfarma a Musulunci, kuma Ranar Arafah ita ce mafi girma a cikinsu saboda falalarta da tarin albarkar da ke cikinta.
Dalilin da ya sa Ranar Arafah take daga cikin ranaku mafi alfarma a Musulunci yana da nasaba da abubuwa masu yawa. A wannan rana ne Allah Ya kammala addinin Musulunci kamar yadda ya zo a cikin Alƙur’ani mai girma. Haka kuma rana ce da ake samun gafarar zunubai da ‘yanta bayin Allah daga wuta fiye da kowace rana. Malamai sun bayyana cewa babu ranar da rahamar Allah take sauka sosai ga bayinsa kamar ranar Arafah. Saboda haka, musulmi sukan ɗauki wannan rana a matsayin wata babbar dama ta tuba, gyaran rayuwa, da kusantar Ubangiji.
Asalin sunan arafah
Kalmar “Arafah” ta samo asali ne daga harshen Larabci, daga tushen kalmar “arafa” wadda ke nufin sani, fahimta, ko ganewa. Malamai da masana harshe sun bayar da fassarori daban-daban kan dalilin da ya sa aka sanya wa wannan wuri suna Arafah. Wasu sun bayyana cewa an kira wurin da wannan suna ne saboda Annabi Adam (AS) da matarsa Hauwa’u sun sake haɗuwa a wannan wuri bayan an saukar da su duniya daga Aljanna, inda suka “sani” ko suka gane juna bayan doguwar rabuwa. Wasu kuma suna ganin cewa sunan yana nufin wurin da mutane suke bayyana bayyananniyar ibada da sanin Ubangijinsu ta hanyar addu’a da tuba.
Dalilin sanya wa wurin suna Arafah ya kasance batu da malamai suka yi bayani iri-iri a kansa. Wasu malamai sun ce sunan yana da alaƙa da “ta’aruf”, ma’ana haɗuwa da juna, saboda taruwar mutane daga kowane ɓangare na duniya a wannan wuri. Wasu kuma sun ce yana nufin sanin Allah da bawa yake samu a ranar, domin mutane sukan fi karkata ga tuba, tunani, da ibada a wannan lokaci. Haka kuma akwai ra’ayin da ke cewa Mala’ika Jibrilu ya riƙa nuna wa Annabi Ibrahim (AS) wuraren aikin Hajji yana cewa “Arafta?” ma’ana “Ka gane?”, har sai da aka kai wannan wuri aka kira shi Arafah.
Filin Arafah
Filin Arafah wani fili ne mai faɗi wanda yake kusa da birnin Makkah a ƙasar Saudiyya. Wannan fili yana wajen iyakar Harami, kuma shi ne mafi muhimmancin wuri cikin aikin Hajji. Kowace shekara miliyoyin alhazai daga sassa daban-daban na duniya sukan taru a wannan fili domin gudanar da tsayuwar Arafah. Tarihin wannan fili yana da alaƙa mai zurfi da tarihin Annabawa, musamman Annabi Ibrahim (AS) da Annabi Muhammad (SAW). Tun zamanin farko musulmi suke ɗaukar filin a matsayin wuri mai tsarki da albarka saboda ibadu masu girma da ake gudanarwa a cikinsa.
Daga cikin shahararrun wuraren da ke cikin filin Arafah akwai Dutsen Rahama, wanda ake kira Jabal al-Rahmah da harshen Larabci. Wannan dutse yana da muhimmanci sosai a tarihin Musulunci, domin an ce a kusa da shi ne Annabi Muhammad (SAW) ya tsaya yayin gudanar da Hajjin bankwana. Haka kuma ana danganta wurin da haɗuwar Annabi Adam (AS) da Hauwa’u bayan rabuwa. Dutsen Rahama ya zama wata alama ta rahamar Allah da gafararsa, saboda miliyoyin musulmi sukan taru a kusa da shi suna addu’a da neman gafara.
Sharuɗɗan Editoci
Duk maƙalun da ku ka karanta a wannan taska ta Bakandamiya, marubuta, manazarta da editocinmu ne suka rubuta tare da sa idon kwamitin ba da shawara na ƙwararru. Kuma kowace maƙala da aka buga ta bi muhimman matakai na tantancewa don ganin cewa bayanan dake cikinta sun inganta.
Idan kuma an ga wani kuskure a cikin kowace maƙalarmu, a sanar da mu. Za mu yi bincike sannan mu gyara gwargwadon fahimtarmu.